Humunkulus z języka łacińskiego oznacza „człowieczek”. Dawniej nazwy tej używali średniowieczni alchemicy, którym zależało na stworzeniu właśnie takiego osobnika w sztuczny sposób. Jeśli chodzi o anatomię, to Homunkulus pojawił się w niej za sprawą Wildera Penfielda, który w XX wieku stworzył mapę kory mózgu. Mapa ta odzwierciedla ośrodki ruchowe oraz czuciowe, a nazywane jest to organizacją somatotopową. Jaki jest Homunkulus i jakie pełni funkcje?

Jak doszło do odkrycia Humunkulusa?

To doktor Wilder Penfield opisał po raz pierwszy Humunkulusa pomiędzy 1940 a 1950 rokiem.

Doktor Penfield to kanadyjski neurochirurg, który chciał wyjaśnić oraz leczyć choroby neurologiczne, np. epilepsję.

penfild.jpg
foto.123rf.com

Z tego powodu, że mózg nie odczuwa bólu, to stosował on w czasie swojej pracy wstrząsy elektryczne na różnych obszarach mózgu pacjenta, potem pytał on swoich pacjentów, co czują, a byli oni świadomi tego, co się z nimi dzieje.

Dzięki zastosowaniu wstrząsów udało mu się odkryć mały obszar mózgu, w którym powstała mapa sensoryczna ciała człowieka.

Jest to mapa, która odzwierciedla wrażliwość każdej części naszej anatomii i w związku z tym zdecydował się, aby przedstawić ten obszar tak, jakby był on ludzką formą i właśnie w ten sposób dał początek zjawisku, które znane jest, jako Humunkulus Penfielda.

Humunkulus-Penfielda.jpg
Humunkulus Penfielda foto.123rf.com

To pokazuje, że w ciele człowieka są obszary, które są bardziej wrażliwe na stymulację niż inne, a to skutkuje powstaniem zdeformowanego, nieproporcjonalnego człowieka.

Te najbardziej wrażliwe obszary są większe niż te, które są mniej wrażliwe.

Następnie odkryto, że w głowie człowieka nie żyje jeden człowieczek, ale dwa.

Jeden z nich jest czuciowy, a drugi motoryczny, do tego każdy z nich jest inny, ale i tak mają wspólne punkty.

Humunkulus motoryczny

Homunkulus motoryczny znajduje się zaraz obok Humunkulusa sensorycznego, a można go znaleźć w centralnym rowku kory czołowej.

Jest to obszar, który jest bardzo ważny dla fizycznego funkcjonowania ciała człowieka.

Homunkulus motoryczny zajmuje się rozwijaniem i wykonywaniem ruchów fizycznych, które wytwarza ciało człowieka.

Jest to możliwe dzięki współpracy z innymi obszarami, np. dodatkową korą motoryczną oraz podczas brania pod uwagę danych wejściowych, które są uzyskane ze wzgórza.

Wygląd Humunkulusa motorycznego różni się od Humunkulusa sensorycznego, gdyż ten pierwszy ma ogromne usta, oczy, a przeważnie dłonie, to ze względu na większą wyjątkowość położenia receptorów oraz nerwów ruchowych.

homunkulus.jpg
foto.123rf.com

Poza tym ciekawostką jest fakt, że u każdego człowieka ten obszar rozwija się inaczej, a to oznacza, że jego szybkość rozwoju jest nie tylko wyjątkowa, ale również osobista.

Jest to uzależnione od tego, które części ciała są używane najczęściej, ale też od tego, czy będą miały lepsze umiejętności motoryczne albo treningowe.

Humunkulus sensoryczny

Humunkulus sensoryczny reprezentuje pierwotną korę somestetyczną, czyli chodzi tutaj o nacisk pod wpływem dotyku albo wrażliwość na ból w ciele człowieka.

Ten Humunkulus znajduje się w płacie ciemieniowym w miejscu, w którym łączy się on z płatem czołowym, a to oznacza, że Humunkulus sensoryczny zawiera obszary 1, 2 i 3 Broadmana.

Obszar czuciowy otrzymuje większość informacji, które płyną z ciała człowieka poprzez wzgórze.

Natomiast wzgórze jest obszarem, które ingeruje różne zmysłowe źródła mózgu i powoduje, że postrzega się świat w sposób zintegrowany, czyli w nierozdzielony sposób i to w zależności od tego, jaki zmysł go w danym momencie postrzega.

Poza tym Humunkulus sensoryczny jest odpowiedzialny za percepcję, czyli stan wewnętrznego ciała człowieka, ale też informuje o postawie i stanie narządów oraz mięśni, a także o tym, jak się wygląda od środka.

Z kolei to ma bardzo ważne znaczenie dla dobrego samopoczucia emocjonalnego człowieka i z tego powodu wargi oraz kończyny są bardziej wrażliwe.

humunkulus-sensoryczny-motoryczny.jpg
Humunkulus sensoryczny i motoryczny

Jaka jest choroba Humunkulusa Penfielda?

U Humunkulusa Penfielda może pojawić się choroba, jaką jest fantomowa kończyna, a dochodzi do niej wtedy, gdy Humunkulus zostanie dotknięty w jakikolwiek sposób na poziomie sensorycznym albo motorycznym.

Mózg, który cierpi na tę chorobę, będzie odczuwał te same odczucia, co amputowana kończyna.

Pochodną takiej fantomowej kończyny jest ból fantomowy.

Przy takim bólu obszar zmysłowy, który reprezentuje część amputowanego ciała, będzie wysyłał odczucia bólu z mózgu.

To oznacza, że jeżeli kończyna zostanie amputowana, to z powodu aktywności neuronów czuciowego Humunkulusa, nie przestanie się jej czuć.

WSPARCIE NIEZALEŻNYCH PORTALI

*Niebieską czcionką zaznaczono odnośniki np. do badań, tekstów źródłowych lub artykułów powiązanych tematycznie.