Jarzębina czerwona rośnie w parkach i ogrodach, a czasami nawet przy drogach. Jarzębinę lubią ptaki, gdyż stanowi ich pożywienie, a także dzieci, ponieważ można z niej zrobić czerwone korale. Jednak powinny ją polubić również osoby dorosłe, a to ze względu na jej właściwości lecznicze. Jakie? Jak przygotować z niej dżem lub napar? Oto odpowiedź.

Czerwone korale jarzębiny

Jarzębina czerwona znana jest również jako jarząb pospolity, a jest to roślina, którą można wykorzystywać do celów kulinarnych, a także leczniczych.

Jej walory zdrowotne opisywał w swoich księgach Teofrast.

Jednak roślina ta znana już była w starożytnej Grecji.

Mieszkańcy Hellady i Rzymianie wykorzystywali ją do leczenia krwawych biegunek, chorób wątroby i nerek, a także przy schorzeniach płuc.

Natomiast w krajach słowiańskich z owoców jarzębiny przyrządzano proszek, który zastępował im mąkę.

Istnieje legenda, która mówi, że przed wieloma wiekami jagody jarzębiny miały słodki smak, ale ludzie nie pielęgnowali jej krzewów i przez to owoce stały się kwaśne, cierpkie i lekko gorzkie w smaku.

Jednak wraz z upływem czasu zaczęli ją doceniać  i przypisywali jej magiczne właściwości, np. gałązka jarzębiny w oborze miała chronić przed kradzieżą mleka właśnie przez zło.

Kiedy położyło się ją u wezgłowia łóżka, to miała zagwarantować spokojny sen, a umieszczona niedaleko drzwi wejściowych miała chronić dom przed nieszczęściem.

jarzębina.jpg
foto.depositphotos.com

Poza tym kawałek jarzębinowego drewna dawano również dzieciom, dzięki czemu miały nie zbaczać z dobrej drogi, a także podróżnikom, gdyż wierzono, że dzięki temu zawsze będą chodzić właściwymi ścieżkami.

Jarzębina zaliczana jest do rodziny różowatych, która bardzo dobrze znosi wahania temperatur, ale do prawidłowego rozwoju potrzebuje światła.

Można ją znaleźć w górach, nad brzegami rzek oraz w lasach, a jej wysokość może wynieść nawet do 20 metrów.

Ma białe kwiaty, które pojawiają się od maja do czerwca, a potem zastępowane są przez owoce.

Rośnie głównie w Europie, Azji oraz na Syberii.

Skład jarzębiny czerwonej

W jarzębinie czerwonej można znaleźć wiele witamin i mikroelementów.

W roślinie tej najwięcej znajduje się kwasu askorbinowego, którego zawartość jest zbliżona do ilości, jaka jest w cytrynach.

Jarzębina to również beta-karoten, a także witamina E, a są to silne przeciwutleniacze.

Są także w niej obecne witaminy z grupy B, a w tym witamina B3, czyli PP.

Z kolei z minerałów są w niej magnez, potas i miedź.

Do tego jarzębina zawiera ponad dwa razy więcej karotenu niż marchew.

Owoce jarzębiny to również garbniki i kwasy organiczne, a przede wszystkim kwas bursztynowy, winowy, jabłkowy oraz cytrynowy, a także cukry i to przeważnie sorbitol, który znany jest ze swoich właściwości przeczyszczających.

Właściwości jarzębiny czerwonej

Na początku warto zaznaczyć, że nie wolno spożywać owoców jarzębiny na surowo, gdyż zawierają kwas parasorbionowy, który w dużych dawkach jest toksyczny i może wywołać wymioty albo biegunkę.

Natomiast po wysuszeniu albo przemrożeniu taki kwas zamienia się w większości w nietoksyczny kwas sorbowy, czyli sorbinowy.

Jeśli chodzi o właściwości jarzębiny, to zawarta w niej duża ilość witaminy C oraz substancji o charakterze antyseptycznym powoduje, że jest ona bardzo dobrym środkiem, który pomaga leczyć przeziębienia i grypę.

Ogranicza także rozwój istniejących stanów zapalnych, gdyż przyspiesza powrót do zdrowia, ale też doskonale sprawdza się przy gorączce i uporczywym kaszlu.

Do tego zawarty w niej kwas askorbinowy oraz antocyjany wpływają na stymulację układu odpornościowego do produkcji przeciwciał, a to sprawia, że chronią przed zachorowaniem.

przeziębienie-gorączka.jpg
foto.depositphotos.com

Poprzez zmniejszanie stresu oksydacyjnego, jarzębina przeciwdziała chorobom serca oraz nowotworom.

Jarzębina ma także korzystny wpływ na układ trawienny, gdyż zarówno jej owoce, jak i kwiaty mają lekkie działanie przeczyszczające.

Do tego pobudzają perystaltykę jelit, redukują wzdęcia oraz zaparcia, a działanie antyseptyczne sprawia, że jarzębina łagodzi dolegliwości ze strony żołądka.

Poza tym przeciwdziała rozwojowi choroby wrzodowej, a jej owoce mają także właściwości, które chronią wątrobę oraz przyspieszają jej regenerację.

Owoce te są również moczopędne, a to powoduje, że oczyszczają organizm z toksyn i wpływają na schorzenia układu moczowego, a w tym także na nawracające infekcje pęcherza oraz kamicę nerkową.

Dzięki owoco jarzębiny można również zadbać o układ sercowo – naczyniowy, gdyż zawierają one dużą ilość potasu, który sprawia, że jarzębina pomaga stabilizować ciśnienie krwi.

Natomiast witamina C i rutyna sprawia, że dochodzi do uszczelnienia i uelastycznienia naczyń krwionośnych.

Jarzębina zawiera także witaminę PP, która przeciwdziała arteriosklerozie, a duża ilość pektyn powoduje, że jarzębina pęcznieje w jelitach i wpływa na rozwój pożytecznej mikroflory, ale też chłonie cholesterol, przez co ogranicza jego ilość w naczyniach krwionośnych.

Dzięki temu, że jarzębina ma dużą ilość kwasu askorbinowego, można ją wykorzystywać do zapobiegania rozwojowi szkorbutu, a napary z jej owoców można stosować do płukania jamy ustnej.

Zawiera duże ilości witamin, więc jej spożywanie zalecane jest osobom, które cierpią na awitaminozę albo na anemię, ale też sprawdza się u osób, które cierpią na dolegliwości reumatyczne.

Natomiast nalewki z jej owoców, które przygotowuje się na bazie spirytusu, idealnie sprawdzają się jako specyfik do smarowania obolałych mięśni oraz stawów, a przeważnie po wysiłku fizycznym.

Jarzębina czerwona w kosmetyce

Jarzębina wpływa również korzystnie na urodę, a można z niej wykonać kremy, płukanki oraz maseczki.

Jej owoce mają działanie antybakteryjne, grzybobójcze oraz ściągające, a dzięki temu doskonale eliminują wypryski na twarzy i pomagają walczyć z ogniskami zapalnymi skóry.

Jarzębina łagodzi także obrzęki i pozwala na szybkie pozbycie się cieni pod oczami.

cienie-pod-oczami.jpg
foto.depositphotos.com

Owoce tej rośliny odżywiają cerę, a przez to staje się ona bardziej elastyczna i promienna.

Warto także zwrócić uwagę, że toniki z jarzębiny mogą także posłużyć jako środek do przemywania ran, gdyż zawarta w niej witamina K powoduje, że owoce jej wspomagają tamowanie krwawienia i wpływają na odpowiednią krzepliwość krwi.

Owoce jarzębiny wzmacniają także naczynka krwionośne, gdyż chronią przed powstawaniem pajączków i mogą być również stosowane przez osoby, które cierpią na żylaki lub hemoroidy.

Kiedy najlepiej zbierać?

W celach leczniczych wykorzystywane są kwiaty jarzębiny, które najlepiej zbierać w maju, a należy je suszyć zacienionym i przewiewnym miejscu, a potem ociera się je z szypułek na sitach, ale dziś jest to surowiec rzadko stosowany.

Częściej wykorzystuje się owoce jarzębiny.

Owoce jarzębiny można zbierać już od połowy września, bo gdy odchodzą od łodyżek, to oznacza, że są już dojrzałe.

Jednak warto zaczekać ze zbiorami do pierwszych przymrozków, gdyż pod wpływem niskiej temperatury jej owoce mają jeszcze lepsze walory smakowe oraz więcej właściwości, które korzystnie wpływają na zdrowie.

Dżem jarzębinowy

Składniki: 1 kg owoców jarzębiny, 1 kg cukru, ½ kg jabłek.

Przygotowanie: owoce jarzębiny należy umyć i przełożyć do garnka, a następnie zalać niewielką ilością wody i gotować do momentu, aż zaczną pękać.

Następnie należy dodać kilogram cukru i gotować, co jakiś czas mieszając do momentu, aż cukier się rozpuści.

Potem należy dodać pokrojone w kostkę jabłka i gotować jeszcze chwilę, ale cały czas trzeba je mieszać.

Tak powstały dżem należy przełożyć do wyparzonych słoików, zakręcić i odwrócić do góry dnem.

Kiedy wystygną, należy je zanieść w ciemne i chłodne miejsce – dżemu nie trzeba pasteryzować.

Działanie: dżem można spożywać w celach leczniczych po jednej łyżeczce 2 – 3 razy dziennie.

Polecany jest przeważnie przy biegunkach oraz nieżytach przewodu pokarmowego.

Napar z jarzębiny

Składniki: 1 łyżka rozdrobnionych, suszonych owoców jarzębiny, 1 szklanka wrzącej wody.

Przygotowanie: suszone owoce należy zalać szklanką wrzącej wody, po czym należy je odstawić pod przykryciem na 15 – 20 minut.

napar-jarzębina.jpg
foto.depositphotos.com

Następnie miksturę należy przecedzić i można ją osłodzić miodem.

Napar można pić trzy razy dziennie po 200 ml przez osoby dorosłe i po 100 ml przez dzieci.

Nalewka z jarzębiny

Składniki: pół szklanki suchych liści lub owoców jarzębiny, 400 ml wódki.

Przygotowanie: owoce lub liście jarzębiny należy zalać wódką, a potem przez 14 dni przeprowadzić macerowanie, a jest to długotrwałe moczenie, co ma na celu zmiękczenie składników i wydzielenie pożądanych substancji zdrowotnych.

Po tym czasie trzeba wszystko przefiltrować.

Nalewkę można zażywać trzy razy dziennie po 10 ml.

⇒ Czytaj także: DEREŃ JADALNY – PREHISTORYCZNE „POLSKIE OLIWKI”

♦ Zareklamuj światu swoją działalność, produkty, miejsce, wydarzenie itd. – dodaj ogłoszenie KLIK

♦ Odkrywaj zakryte z nami, wspieraj rozwój portalu KLIK

♦ Współpraca reklamowa na portalu [email protected]

*Niebieską czcionką zaznaczono odnośniki np. do badań, tekstów źródłowych lub artykułów powiązanych tematycznie.

P.S. Informacje przedstawione w artykule nie są pisane przez lekarza. Mają charakter informacyjny i nie stanowią fachowej porady medycznej. Wszelkie rady, które są na mojej stronie, stosujesz wyłącznie na własną odpowiedzialność.