Beta-karoten to karotenoid, który w dużych ilościach występuje w marchewce, ale można go również znaleźć w dyni, pomidorach, brzoskwiniach i pomarańczach. Jest dobry nie tylko na wspomaganie opalania się, ale zapewnia również prawidłowe funkcjonowanie wzroku, a także chroni skórę przed szkodliwym działaniem promieniowania UV, ale też usuwa wolne rodniki z organizmu. Dlatego warto zadbać o jego odpowiedni poziom w swoim organizmie.

Czym jest beta-karoten?

Beta-karoten jest prowitaminą witaminy A i zaliczany jest do związków, które nazywają się karotenoidy, a są to naturalne barwniki roślinne.

Karotenoidy to silne przeciwutleniacze.

Udało się wyodrębnić 600 ich rodzajów, ale tylko 6 z nich jest wykorzystywana w znaczny sposób przez organizm człowieka.

Właśnie największą aktywność wykazuje beta-karoten, a działanie pozostałych karotenoidów jest niewielkie, czyli alfa-karotenu, kryptoksantyny, zeaksantyny, luteiny oraz likopenu.

W największych ilościach można go znaleźć w pomarańczowych, czerwonych i żółtych warzywach oraz owocach.

Kiedy zostaje wchłonięty przez organizm, zostaje przekształcony w witaminę A, dzieje się to z udziałem enzymów wątrobowych oraz nienasyconych kwasów tłuszczowych.

beta-karoten.jpg
foto.123rf.com

Jego nadmierna ilość jest potem wydalana razem z kałem.

Ponadto jego właściwości barwiące wykorzystuje się do produkcji jogurtów, lodów, wyrobów cukierniczych, pieczywa oraz przypraw.

Jakie właściwości lecznicze ma beta-karoten?

Beta-karoten jest naturalnym antyoksydantem, a więc substancją, która ma działanie przeciwutleniające, czyli usuwa wolne rodniki tlenowe z organizmu, które  mogą być przyczyną bardzo poważnych chorób.

Poza tym opóźnia procesy starzenia się skóry, ale też dieta, która jest bogata w odpowiednie ilości tego związku, będzie chroniła organizm przed rozwojem chorób serca oraz miażdżycy.

Do tego ma bardzo dobry wpływ na funkcjonowanie narządu wzroku i zapobiega następującym schorzeniom: zaćma, zespół suchego oka oraz zwyrodnienie plamki żółtej, które mogą doprowadzić do utraty wzroku.

beta-karoten-wzrok.jpg
foto.123rf.com

Beta-karoten wpływa też korzystnie na pracę układu odpornościowego, ale też dzięki temu, że jest przeciwutleniaczem, to hamuje procesy oksydacyjne, które również są bardzo szkodliwe dla zdrowia.

Dzięki temu zmniejsza się ryzyko powstawania chorób nowotworowych, takich jak: rak jamy ustnej, krtani, przełyku oraz pęcherza moczowego.

Beta-karoten i jego zastosowanie w kosmetyce

Beta-karoten korzystnie wpływa również na urodę, ponieważ przyczynia się do zredukowania zmarszczek, gdyż ma działanie stymulujące na produkcje włókien kolagenowych, a dzięki temu ma też właściwości odmładzające.

Dlatego też prowitaminę A można znaleźć w wielu produktach przeciwzmarszczkowych.

beta-karoten-zmarszczki.jpg
foto.123rf.com

Poza tym beta-karoten wpływa też na pracę gruczołów łojowych i dlatego także jest wykorzystywany w kosmetykach, które są przeznaczone do pielęgnacji cery trądzikowej.

Można go również znaleźć w samoopalaczach oraz innych preparatach do opalania się, które będą chroniły skórę przed szkodliwym wpływem promieniowania słonecznego, ale też zapobiegają one poparzeniom słonecznym.

Barwnik ten wspomaga odchudzanie, ponieważ jest częściowo magazynowany w skórze, a dzięki temu przyczynia się do przedłużenia efektu opalenizny.

Do tego prowitamina A chroni skórę przed szkodliwym działaniem promieniowania UV, ale też zapobiega powstawaniu nieestetycznych plam, a także redukuje przebarwienia skóry, które mogą powstawać w związku z nadmiernym opalaniem się.

W jakiej żywności występuje beta-karoten?

Beta-karoten można znaleźć w żywności pochodzenia roślinnego.

Najwięcej znajduje się go w marchewce, a przeważnie w świeżo wyciśniętym soku marchewkowym.

Poza tym duże ilości beta-karotenu są w dyni, pomidorach, papryce, morelach, brzoskwiniach, nektarynkach, pomarańczach, melonach oraz mango.

beta-karoten.jpg
foto.123rf.com

Jest też obecny, oczywiście w mniejszych ilościach, w zielonych warzywach liściastych, czyli szpinaku, brokułach, kalafiorze, jarmużu, cykorii oraz sałacie.

Można go również znaleźć w fasolce szparagowej, groszku oraz wiśniach.

Warto mieć na uwadze, że ten związek jest lepiej przyswajalny przez organizm człowieka w obecności nienasyconych kwasów tłuszczowych, czyli do sałatek z tym związkiem należy dodać niewielką ilość oliwy z oliwek albo oleju rzepakowego.

Czy nadmiar beta-karotenu szkodzi zdrowiu?

Spożywanie nadmiernych ilości z beta-karotenem może doprowadzić do żółtego zabarwienia skóry, a jest to określane mianem karoteneodermia albo żółtaczka marchwiowa, która nie jest poważnym zagrożeniem dla zdrowia, tylko nadaje skórze nieładnego wyglądu.

Kiedy dojdzie do zażółcenia skóry przy przyjmowaniu preparatów z beta-karotenem, to należy je odstawić, a wraz z upływem czasu zabarwienie skóry powróci do normy.

Zbyt duże ilości witaminy A mogą doprowadzić do uszkodzenia narządu wzroku i kości, a także problemy skórne, zaburzenia w ośrodkowym układzie nerwowym, ale też jej nadmiar może być toksyczny dla wątroby i może doprowadzić do patologii układu rozrodczego.

Najważniejsze objawy przedawkowania witaminy A to:

  • osłabienie,
  • nudności,
  • wymioty,
  • choroby skóry,
  • zaburzenia psychiczne,
  • zaburzenia miesiączkowania u kobiet.

Czy stosowanie beta-karotenu w ciąży jest bezpieczne?

Witamina A jest witaminą, która jest niezbędna do prawidłowego funkcjonowania organizmu, a także dla rozwoju płodu.

Jednak jej nadmierne ilości mogą doprowadzić do przedawkowania u kobiety ciężarnej, co jest bardzo poważnym zagrożeniem dla zdrowia dziecka.

Skutkiem nadmiernego przyjmowania tej witaminy u kobiety w ciąży mogą być wady wrodzone płodu, np. wodogłowie, małogłowie albo choroby ze strony układu krążenia.

Objawy niedoboru karotenoidów w organizmie

Kiedy w surowicy krwi jest małe stężenie karotenoidów, to można zaobserwować u siebie objawy, które są charakterystyczne dla niedoboru witaminy A, czyli:

  • kurza ślepota, a jest to zaburzenie widzenia, gdy panuje słabe oświetlenie;
  • sucha, zrogowaciała i łuszcząca się skóra;
  • kruche i wolno rosnące paznokcie;
  • suche i łamliwe włosy;
  • suchość śluzówek;
  • zaburzenia płodności;
  • zaburzenia wzrostu u dzieci.

Dzienne zapotrzebowanie na beta-karoten nie zostało ustalone, a to ze względu na jego duże rozpowszechnienie w przyrodzie.

Dlatego, zanim sięgnie się po suplementację beta-karotenu, to warto się zastanowić, czy zamiast łykania tabletek lepszym i zdrowszym rozwiązaniem nie będzie sięgnięcie po surową marchewkę.

Czytaj także: FLAWONOIDY – NATURALNA TARCZA PRZED NOWOTWORAMI

WSPARCIE NIEZALEŻNYCH PORTALI

*Niebieską czcionką zaznaczono odnośniki np. do badań, tekstów źródłowych lub artykułów powiązanych tematycznie.

P.S. Informacje przedstawione w artykule nie są pisane przez lekarza. Mają charakter informacyjny i nie stanowią fachowej porady medycznej. Wszelkie rady, które są na mojej stronie, stosujesz wyłącznie na własną odpowiedzialność.