Nasza skóra cały czas narażona jest na działanie różnych czynników nie tylko zewnętrznych, ale również wewnętrznych, które mogą doprowadzić do jej starzenia się. Jednak takim największym zagrożeniem dla niej są wolne rodniki. Jak dochodzi do ich powstawania i jaki wpływ mają na naszą skórę?

Co to są wolne rodniki?

Wolne rodniki to inaczej atomy, które zawierają w sobie niesparowane elektrony.

Na ostatniej orbicie atomy tlenu mają parzystą ilość elektronów, ale gdy stracą jeden z nich, to dążą do tego, aby przyłączyć brakujący elektron, poprzez utlenianie każdego atomu, z którym mają kontakt.

Atomy, które stracą elektron, same stają się wolnymi rodnikami i dążą do utlenienia kolejnych atomów.

wolne-rodniki.jpg
foto.123rf.com

Wolne rodniki niekorzystnie wpływają na białka, DNA oraz lipidy, które występują w organizmie, i w związku z tym przyczyniają się do powstawania wielu chorób.

Poza tym wolne rodniki atakują również w organizmie kwasy tłuszczowe oraz polisacharydy.

Jednak, pomimo tego wszystkiego, wykazują one również korzystny wpływ na zdrowie, ponieważ utleniają toksyczne związki, ale też pomagają w zwalczaniu mikroorganizmów chorobotwórczych.

Jak dochodzi do powstawania wolnych rodników?

Na powstawanie wolnych rodników mają wpływ różne czynniki, takie jak: oddychanie zanieczyszczonym powietrzem, palenie papierosów oraz wdychanie dymu tytoniowego, który zawiera bardzo dużo wolnych rodników, a także nadużywanie alkoholu.

Poza tym powstawaniu wolnych rodników sprzyja również intensywny wysiłek fizyczny, który sprzyja przyspieszeniu przemiany materii, a tego skutkiem ubocznym jest powstawanie wolnych rodników, ale też na ich powstawanie może mieć długotrwały i silny stres oraz infekcje bakteryjne i wirusowe.

Wolne rodniki mogą również powstawać w wyniku działania promieniowania rentgenowskiego albo ultrafioletowego, ale też w wyniku zażywania dużej ilości leków.

Ponadto wolne rodniki mogą także powstawać w pożywieniu, np. w produktach smażonych, grillowanych, wędzonych, a także w wyrobach cukierniczych oraz produktach roślinnych.

Jakie choroby wywołują wolne rodniki?

Wolne rodniki przyczyniają się nie tylko do powstawania nowotworów, ponieważ rodniki powodują powstawanie mutacji DNA.

W związku z tym komórki, które nie uległy mutacji, mnożą się w niekontrolowany sposób i  w wyniku tego powstają nowotwory.

Rodniki mają także niekorzystny wpływ na powstawanie miażdżycy, ponieważ są odpowiedzialne za utlenianie lipidów, które poprzez odkładanie się w ścianach naczyń krwionośnych, tworzą blaszki miażdżycowe.

To z kolei przyczynia się do zwiększenia ryzyka zawału serca, a także udaru niedokrwiennego mózgu.

zawał-serca.jpg
Zawał serca foto.depositphotos.com

Do tego wolne rodniki przyczyniają się do szybszego starzenia się organizmu, gdyż działają na lipidy naskórka, a to wpływa na zmniejszenie się elastyczności skóry oraz szybsze powstawanie zmarszczek.

Poza tym wolne rodniki odpowiadają również za powstawanie takich schorzeń, jak: zespoły otępienne, choroba Parkinsona, nadciśnienie tętnicze, choroby płuc, schorzenia oczu, cukrzyca, choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy, zapalenie trzustki, zwyrodnienie stawów, nieswoiste zapalenie jelit, łuszczyca oraz uszkodzenia nasienia, a to zwiększa ryzyko bezpłodności.

Korzystne działanie wolnych rodników dla naszego organizmu

Wolne rodniki działają również korzystnie na nasz organizm i na nasze zdrowie, ponieważ układ odpornościowy wykorzystuje je do niszczenia drobnoustrojów, ale też biorą udział w utlenianiu toksycznych związków.

Makrofagi, które są komórkami układu immunologicznego, to właśnie dzięki wolnym rodnikom niszczą mikroorganizmy.

Natomiast komórki naszego organizmu posiadają mechanizmy obronne, a to dzięki glutationowi, który właśnie chroni je przed rodnikami.

Jednak, gdy przybywa nam lat, to ilość glutationu zmniejsza się, a w związku z tym nasz organizm jest coraz bardziej narażony na szkodliwe działanie wolnych rodników.

Antyoksydanty, czyli przeciwutleniacze w naszej diecie

Antyoksydanty to grupa związków, która hamuje utlenianie przez wolne rodniki, a ich głównym źródłem jest odpowiednia dieta, która będzie bogata w warzywa oraz owoce, które w swoim składzie zawierają dużą ilość witaminy C oraz E.

To właśnie witamina C, czyli kwas askorbinowy, jest głównym antyoksydantem, który należy dostarczać codziennie do naszego organizmu w odpowiedniej dawce, czyli 45 – 90 mg.

antyoksydanty.jpg
Antyoksydanty foto.123rf.com

Owoce i warzywa bogate w witaminę C to: papaja, papryka, pomarańcze, jarmuż, brukselka, cytryna, czarna porzeczka, truskawki, mandarynki, pomidory oraz grejpfruty.

Jeśli chodzi o witaminę E, to w dużych dawkach występuje ona w: jajkach, mleku, olejach roślinnych, marchewce, migdałach, orzechach, pszenicy, a także w zielonych warzywach.

Ponadto właściwości antyoksydacyjne ma czerwone wino, herbata oraz kakao.

Jak wolne rodniki wpływają na naszą skórę?

Wolne rodniki utleniają tłuszcze i również te z naskórka.

W taki właśnie sposób zostaje naruszona bariera ochronna skóry, przez co staje się ona wysuszona, a także wrażliwa na podrażnienia.

W taki sam sposób uszkadzane są włókna kolagenowe, które są odpowiedzialne za elastyczność skóry i wtedy nasza twarz staje się podatna na powstawanie zmarszczek.

Wolne rodniki stanowią grupę wielu cząsteczek oraz atomów o bardzo krótkim czasie życia.

Jeśli taki wolny rodnik znajdzie się w sąsiedztwie włókien kolagenu, to bardzo szybko dochodzi do jego uszkodzenia.

uszkodzenia-skóry.jpg
Uszkodzenia skóry foto.123rf.com

Dzieje się tak, ponieważ kolagen jest bardzo wrażliwy na obecność wolnych rodników, a w skórze zawartość kolagenu stanowi, aż 75% masy skóry.

Ważne znaczenie ma również rola kwasu hialuronowego, który odpowiada za utrzymanie prawidłowego poziomu wody w skórze.

Wolne rodniki z kolei niszczą ten kwas poprzez jego depolimeryzację.

Jak się okazuje, wolne rodniki mogą zaatakować każdą strukturę w komórce oraz w przestrzeni zewnątrzkomórkowej, ale są też struktury bardzo wrażliwe, na które może mieć wpływ.

Chodzi tutaj o DNA, czyli kwas dezoksyrybonukleinowy, w którym właśnie przechowywana jest cała informacja genetyczna.

W takiej komórce da się naprawić pewne mechanizmy, ale jeżeli uszkodzenia są zbyt duże, to komórka obumiera.

W związku z tym na jej miejsce musi powstać drogą podziału nowa komórka, ale ta, która będzie musiała się podzielić, również ma uszkodzone DNA.

Takie ciągle trwające procesy naprawy i odnowy ulegają zakłóceniu i to na niekorzyść odnowy.

Poprzez to skóra szybko się starzeje i pojawiają się plamy, zmarszczki, przebarwienia, dochodzi do wysuszenia oraz utrata sprężystości i elastyczności skóry.

Jak powstrzymać przedwczesne starzenie się naszej skóry?

Najważniejsze jest unikanie palenia papierosów oraz częstego picia alkoholu w dużych ilościach.

Warto również często wyjeżdżać poza miasto, aby pooddychać świeżym powietrzem.

Warto również zadbać o odpowiednie kosmetyki, które zapewnią głębokie nawilżenie naszej skórze, a także poprawią jej elastyczność.

Istnieje wiele mechanizmów obrony przed wolnymi rodnikami i mogą to być związki endogenne, czyli te wytwarzane wewnątrz organizmu oraz egzogenne, czyli te dostarczane z zewnątrz.

Jeśli chodzi o związki endogenne, to najważniejszy jest glutation, który jest produkowany wewnątrzkomórkowo.

Jest on produkowany przez komórkę z aminokwasów z udziałem naturalnej witaminy C.

Niestety glutationu nie można dostarczyć z zewnątrz, a można dostarczyć tylko substraty.

Jeśli chodzi o związki egzogenne, czyli te dostarczane z zewnątrz, to zalicza się do nich witaminę A, C, E, beta-karoten, czyli prowitaminę A, koenzym Q10, polifenole oraz bioflawonoidy, a więc, np. antocyjany, likopen, kumaryny oraz kwas elagowy.

WSPARCIE NIEZALEŻNYCH PORTALI

*Niebieską czcionką oznaczono odnośniki np. do badań, tekstów źródłowych lub artykułów powiązanych tematycznie.

Zapisz się do subskrypcji
otrzymuj powiadomienia o nowych artykułach